ปัจจุบันการทำธุรกิจในรูปแบบเอกชนนั้นจะมีให้เห็นได้ในหลาย ๆ แห่งซึ่งธุรกิจเอกชนจะไม่มีรัฐบาลเข้ามาเป็นส่วนเกี่ยวข้อง ระบบมีอยู่หลายแบบที่ทำให้ธุรกิจของแต่ละประเภทนั้นก้าวหน้าและเติบโตได้ โดยจะมาพูดถึงในบทความให้รู้จักเกี่ยวกับระบบของธุรกิจเอกชนว่ามีอะไรบ้าง

ว่าด้วยเรื่องระบบธุรกิจเอกชน

ระบบธุรกิจส่วนตัวเป็นระบบเศรษฐกิจที่ธุรกิจสามารถใช้ศักยภาพของตนได้ ปฏิบัติงานของตนเองในการแสวงหาแล้วสนองความต้องการของลูกค้าเพื่อให้ได้ผลตอบแทนจากการทำธุรกิจ การดำเนินธุรกิจส่วนตัวหรือเอกชนนั้น สามารถกล่าวได้ดังต่อไปนี้

• สิทธิในการเป็นเจ้าของทรัพย์สิน (สิทธิในทรัพย์สินส่วนตัว) ธุรกิจส่วนตัวมีสิทธิที่จะเป็นเจ้าของทรัพย์สินเพื่อใช้ในการดำเนินธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นทรัพย์สินที่มีตัวตน และทรัพย์สินที่ไม่มีตัวตน 
• สิทธิในการทำกำไร ธุรกิจสามารถแสวงหาผลกำไร กำไรคือผลตอบแทนที่มาจากการทำงาน
• สิทธิการแข่งขัน ผู้ประกอบการมีอิสระในการดำเนินธุรกิจและแข่งขันกับธุรกิจอื่น ๆ ได้อิสระ ธุรกิจจึงจำเป็นต้องพัฒนาและปรับปรุงผลิตภัณฑ์หรือบริการของตนเพื่อตอบสนองความต้องการลูกค้าและเป็นการสร้างข้อได้เปรียบการแข่งขัน รูปแบบการแข่งจะแบ่งได้ 4 แบบ คือ

– Pure Competition มีลักษณะเด่น คือ รูปลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ที่คล้ายกัน ไม่มีความต่างระหว่างคู่แข่ง จึงง่ายต่อการเข้าสู่ตลาด หรือออกจากตลาด ทำให้จำนวนธุรกิจหลายคนเป็นทางเลือกของผู้บริโภค จึงไม่มีธุรกิจใดมีอำนาจหรือมีอิทธิพลต่อการกำหนดราคาสินค้า ราคาของผลิตภัณฑ์จึงมีกฎอุปสงค์และอุปทานของตลาดเป็นตัวกำหนด

– การแข่งขันกึ่งผูกขาดกึ่งแข่งขัน (Monopolistic Competition) เป็นภาวะการแข่งขันที่ธุรกิจมีจำนวนน้อยกว่าการแข่งขันสมบูรณ์ แต่มีจำนวนผู้บริโภคเยอะ ธุรกิจจึงต้องสร้างความแตกต่างให้กับผลิตภัณฑ์ของตนจากคู่แข่งทางธุรกิจรายอื่น คู่แข่งทางธุรกิจอาจเป็นได้ทั้งรายใหญ่และรายเล็ก เนื่องจากผู้ประกอบการสามารถเข้าหรือออกจากตลาดนี้ได้โดยง่าย

– ผู้ขายน้อยรายเป็นเงื่อนไขการแข่งขันที่มีธุรกิจเพียงไม่กี่รายเนื่องจากเป็นธุรกิจขนาดใหญ่ ดังนั้นการเข้าสู่การแข่งขันสำหรับธุรกิจใหม่ประเภทนี้จึงค่อนข้างจำกัดเนื่องจากต้นทุนที่ต้องใช้เยอะ การลงทุนขนาดใหญ่ เช่น อุตสาหกรรมยานยนต์ พลังงานและเชื้อเพลิง อุตสาหกรรมโทรคมนาคม เป็นต้น ไม่เพียงเท่านั้นราคาสินค้ายังใกล้เคียงกัน การเปลี่ยนแปลงใด ๆ เกี่ยวกับราคาของธุรกิจหนึ่งจะส่งผลต่อราคาของผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม และส่งผลกระทบต่อผลกำไรของธุรกิจ เช่น การปรับลดราคาของรายได้หนึ่ง ธุรกิจบังคับให้คู่แข่งรายอื่นลดราคาตามนั้น 

– การแข่งขันแบบผูกขาด การแข่งขันประเภทนี้มีเพียงธุรกิจเดียว ดังนั้น ธุรกิจจึงมีอำนาจเต็มที่ในการกำหนดราคาของผลิตภัณฑ์ ในประเทศไทยการแข่งขันประเภทนี้ส่วนใหญ่เป็นรัฐวิสาหกิจหรือสาธารณูปโภค เช่น ไฟฟ้า น้ำประปา ระบบขนส่งมวลชน เป็นต้น

• สิทธิในเสรีภาพในการเลือก ผู้ประกอบการมีสิทธิในการตัดสินใจในเรื่องที่เกี่ยวกับการดำเนินงานของตน ดำเนินธุรกิจภายใต้หลักกฎหมาย เช่น การตัดสินใจลงทุน การจัดหาเงินทุน การกระจายสินค้า เป็นต้น

จากบทความที่กล่าวมาทำให้รู้ได้ว่ามีระบบของธุรกิจเอกชนเป็นอย่างไร ซึ่งแต่ละระบบก็จะมีความแตกต่างทั้งในเรื่องของราคา ความต้องการซื้อ ความต้องการขาย หรือที่เรียกว่าอุปสงค์ อุปทาน ตามหลักเศรษฐศาสตร์ เรียกได้ว่าเป็นความรู้พื้นฐานที่ทุกคนควรรู้